Alexithymie is een van de meest voorkomende psychologische fenomenen waar vrijwel niemand over spreekt.
Naar schatting heeft ongeveer 10% van de bevolking kenmerken van alexithymie. Bij autisme, ADHD, chronische pijn, trauma, burn-out en diverse andere doelgroepen liggen de percentages aanzienlijk hoger. Toch krijgt alexithymie binnen zorg, onderwijs, begeleiding, coaching, HR en re-integratie nog relatief weinig aandacht.
Dat is opmerkelijk.
Want hoe begeleid je iemand die niet goed kan aangeven wat hij voelt?
Hoe herken je stress wanneer iemand zijn eigen spanning niet opmerkt?
Hoe voer je een gesprek over emoties met iemand die daar nauwelijks woorden voor heeft?
En hoe effectief zijn begeleiding, coaching of behandeling wanneer juist dat vermogen ontbreekt?
Een grens begint meestal met een gevoel. Irritatie, spanning, ongemak, boosheid of vermoeidheid laten ons weten dat iets niet goed voor ons is. Maar wat gebeurt er wanneer iemand die signalen niet herkent?
Hoe stelt iemand die zijn eigen emoties niet herkent een grens?
Vaak gebeurt dat pas wanneer het lichaam signalen geeft, wanneer de stress te hoog oploopt of wanneer iemand plotseling vastloopt. Wat voor de omgeving onverwacht lijkt, is vaak het gevolg van een grens die al lange tijd ongemerkt werd overschreden.
Veel mensen met alexithymie leren daarom niet primair via gevoelens, maar via patronen. Zij ontdekken hun grenzen doordat zij telkens moe worden na bepaalde situaties, lichamelijke klachten ontwikkelen, relaties vermijden of merken dat bepaalde omstandigheden structureel energie kosten.
Waar veel mensen eerst voelen en daarna begrijpen, moeten veel mensen met alexithymie eerst begrijpen voordat zij kunnen voelen.
Juist daarin ligt voor mij de maatschappelijke relevantie van alexithymie.
In mijn lezingen laat ik zien waarom alexithymie vaak de ontbrekende schakel is achter communicatieproblemen, vastlopende trajecten, chronische stress, lichamelijke klachten, burn-out, misverstanden binnen begeleiding en uitdagingen op de werkvloer.
Mijn doel is niet alleen om kennis over te dragen, maar om professionals een nieuw perspectief te bieden op gedrag dat vaak wordt geïnterpreteerd als weerstand, gebrek aan motivatie, onwil of beperkte zelfreflectie.
Wanneer we begrijpen wat er gebeurt als iemand zijn emoties niet goed kan herkennen, ontstaat er ruimte voor effectievere communicatie, betere begeleiding en meer begrip voor neurodiversiteit. Dit begrijpen begint bij mogelijke lezingen: